Hoe zorgen we ervoor dat er ook in 2050 genoeg energie is om in Rivierenland te wonen, werken en reizen? En welke keuzes moeten we daarvoor nu al maken? In opdracht van de Stuurgroep RES werken gemeenten, Liander en het RES-team aan het Regionaal Programma Energiesysteem (RPE). Daarin kijken we samen vooruit naar het energiesysteem van 2050.
Waarom een Regionaal Programma Energiesysteem?
Ons energiesysteem verandert snel. We nemen steeds verder afscheid van aardgas en olie en steeds meer toepassingen worden elektrisch. Daardoor ontstaan op bepaalde momenten pieken op het elektriciteitsnet. Tegelijkertijd willen we woningen bouwen, bedrijven ruimte geven om te groeien en verduurzamen. Dat vraagt om een energiesysteem waarin vraag, opwek, opslag en infrastructuur goed op elkaar aansluiten.
Uitbreiding van het elektriciteitsnet is nodig en gebeurt de komende jaren ook. Maar alleen het net uitbreiden is niet genoeg. We moeten ook kijken hoe we de beschikbare ruimte op het net slimmer kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld door vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen en energie uit zon en wind te combineren met opslag.
Het RPE kijkt daarom verder vooruit, naar 2050. Hoeveel energie hebben we dan nodig? Waar komt die energie vandaan? Hoeveel willen en kunnen we zelf in de regio opwekken? En welke combinatie van elektriciteit, warmte, opwek en opslag past daarbij?
Energie en ruimte horen bij elkaar
Het energiesysteem stopt niet bij de gemeentegrens. Keuzes in de ene gemeente kunnen gevolgen hebben voor de beschikbare netruimte in een andere gemeente. Dat maakt regionale samenwerking noodzakelijk.
Tegelijkertijd hebben keuzes over wonen, werken, natuur en mobiliteit invloed op de hoeveelheid energie die nodig is en waar die nodig is. Daarom wordt het RPE nauw verbonden met het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief (ROP). De verschillende toekomstperspectieven die daarin worden onderzocht, stellen ieder andere eisen aan het energiesysteem. Energie en ruimte moeten daarom in samenhang worden bekeken.
Dit najaar: in gesprek met de gemeenteraden
Op 7 september vond een eerste regionale radenbijeenkomst plaats over het energiesysteem. Van september tot en met november volgt een ronde langs de acht gemeenteraden.
Tijdens deze bijeenkomsten krijgen raadsleden meer inzicht in het energiesysteem van nu en 2050. Ook bespreken we verschillende mogelijke richtingen voor de toekomst. Wat betekent het bijvoorbeeld als we meer energie binnen de regio willen opwekken en opslaan? En wat als we juist meer energie van buiten de regio halen?
Het doel is nadrukkelijk nog niet om nu al keuzes vast te leggen. We willen raadsleden informeren en vooral horen welke kansen, zorgen en afwegingen zij belangrijk vinden. Die inbreng wordt gebruikt bij de verdere uitwerking van het RPE.
Van gesprek naar besluitvorming
Na de ronde langs de raden worden de toekomstbeelden en keuzes verder uitgewerkt. Ook wordt de verbinding met het ROP verder aangescherpt. Begin 2027 volgt opnieuw het gesprek met bestuurders en raden.
Die uitwerking doen we nadrukkelijk samen. Het kernteam RPE werkt aan de inhoud en in ateliers gaan we met een bredere groep betrokkenen de diepte in op verschillende thema’s, zoals zeggenschap en eigendom. Zo brengen we verschillende kennis, belangen en perspectieven bij elkaar en bouwen we stap voor stap aan het RPE.
In Q2 en Q3 van 2027 volgt de beeldvorming en besluitvorming in de gemeenteraden over de visie op het energiesysteem van 2050. Zo werken we van onderzoek en gesprek stap voor stap toe naar keuzes die richting geven aan het energiesysteem van Rivierenland.
Van gesprek naar besluit: samen bepalen we welke richting past bij Rivierenland.
