Hoe zorg je voor voldoende energie voor woningen, bedrijven en mobiliteit als het elektriciteitsnet vol zit? En wat gebeurt er als omstandigheden ineens veranderen? Tijdens een regionale bijeenkomst in Tiel verkenden raadsleden uit regio Rivierenland deze vragen aan de hand van het energiesysteemspel.
Onder begeleiding van Machiel Bakx van Energiegames gingen de deelnemers aan vijf tafels aan de slag. Ze konden investeren in het elektriciteitsnet, duurzame opwek en andere onderdelen van het energiesysteem. Daarbij moesten voortdurend keuzes worden gemaakt: wat doen we eerst, wat kan wachten en wanneer hebben we elkaar nodig?
Niet één oplossing
Tijdens het spel werd al snel duidelijk dat een keuze nooit op zichzelf staat. Investeren in netverzwaring kan ruimte creëren, maar andere keuzes kunnen ervoor zorgen dat die investering later minder noodzakelijk blijkt. Ook veranderende omstandigheden hadden direct effect. Tijdens een koude periode steeg bijvoorbeeld de energievraag voor het verwarmen van woningen en kwam een eerder goed werkend systeem alsnog onder druk te staan.
Ook energiebesparing en isolatie kregen daardoor een duidelijke plek in de discussie. Want energie die niet wordt gebruikt, hoeft ook niet te worden opgewekt, opgeslagen of over het elektriciteitsnet te worden vervoerd.
Lokale keuzes hebben regionale gevolgen
Een belangrijke vraag tijdens de avond was wanneer een lokale keuze om regionale afstemming vraagt. Het antwoord aan veel tafels: vaak. Het elektriciteitsnet en het energiesysteem houden immers niet op bij de gemeentegrens.
Dat geldt bijvoorbeeld voor grote ruimtelijke ontwikkelingen, uitbreiding van het elektriciteitsnet en keuzes over opwek en opslag. Wat in de ene gemeente gebeurt, kan gevolgen hebben voor de mogelijkheden elders in de regio.
Input voor het energiesysteem van de toekomst
De avond vormde daarmee ook een eerste stap in het gesprek met de gemeenteraden over het Regionaal Programma Energiesysteem (RPE). Daarin onderzoekt de regio hoe het energiesysteem zich richting 2050 kan ontwikkelen en welke keuzes daarbij horen.
De komende maanden krijgt dat gesprek een vervolg tijdens een ronde langs de acht gemeenteraden. Daarbij gaat het niet alleen om informeren, maar vooral om het ophalen van verschillende overwegingen: wat vinden raden belangrijk bij de keuzes voor het energiesysteem van de toekomst?