Starten bij de gemeenschap
In Geldermalsen pakt Buurtvereniging Laageinde-Tuindorp (BVLT) de warmtetransitie aan op een manier die eigenlijk heel logisch is: starten bij de gemeenschap die er al is. BVLT bestaat 85 jaar en heeft een stevige basis met een groeiende groep actieve bewoners. De vereniging organiseert al jaren ontmoeting in de wijk, met koffiemomenten, buurtbijeenkomsten en werkgroepen om de buurt leefbaar en verbonden te houden. BVLT werkt daarmee aan duurzame sociale relaties in de buurt: mensen kennen elkaar, kijken naar elkaar om en ondersteunen elkaar. Die sociale basis is hier geen ‘extraatje’, maar het vertrekpunt.
Warmtetransitie als gezamenlijke opgave
Vanuit die buurtkracht zet BVLT nu de volgende stap: samen onderzoeken hoe een toekomstbestendig warmtesysteem kan worden gerealiseerd, met een collectieve oplossing (zoals een coöperatief warmtenet) als stip op de horizon, en ondertussen al concrete stappen per woning.
BVLT ziet de warmtetransitie niet als een technisch project, maar als een buurtbeweging: elkaar leren kennen, vertrouwen opbouwen en elkaar helpen bij keuzes, subsidies en uitvoering. De aanpak is bewust laagdrempelig: iedereen kan meedoen op zijn eigen manier en in eigen tempo.
Sociale cohesie als versneller
BVLT maakte het bewust dichtbij. Zo trokken vrijwilligers met een koffiekar door de straten: even vijf minuten op de stoep uitleg, vragen beantwoorden en juist ook buren bereiken die elkaar minder spreken. Dat werkt, omdat het niet voelt als een campagne, maar als een buurt die samen de schouders eronder zet.
Er is inmiddels al zichtbaar draagvlak: meer dan de helft van de woningeigenaren heeft zich gecommitteerd om mee te doen.
Buurthuis en speeltuin als motor
Het buurthuis (Tuindorp 30a) is de plek waar veel samenkomt: activiteiten, bijeenkomsten en verhuur (waarvan de opbrengst weer terug de buurt in gaat). BVLT werkt daarnaast aan een groter, toekomstbestendig, duurzaam en toegankelijk buurthuis dat binnen én buiten mensen verbindt.
Naast het buurthuis ligt speeltuin. Sinds 2024 valt de speeltuin weer onder BVLT, waardoor ontmoeting en verbinding nog sterker gekoppeld zijn aan één gezamenlijke plek. In de plannen is veel aandacht voor een inclusieve speeltuin: een plek waar kinderen met én zonder beperking samen kunnen spelen.
Financiering: simpel idee, stevige puzzel
De aanpak is logisch: tegelijk werken aan verduurzaming én aan een sterke buurt. Alleen sluiten financieringspotjes daar niet vanzelf op aan: organisaties werken vaak in “schotten” (sociaal, uitvoering, verduurzaming, inclusie), terwijl dit juist samenkomt in één buurttraject. BVLT zoekt daarom per onderdeel financiering, met behoud van samenhang. Tegelijk is er vaak wel geld voor organisatie en proces, maar blijft de echte uitvoering van het warmtetransitie-proces voor bewoners geregeld deels voor eigen rekening — en dat is voor sommige huishoudens nog te veel.
Dorpendeal: van plan naar uitvoering
Om stappen te zetten richting uitvoering werkt BVLT toe naar een Dorpendeal met inwoners, gemeente en provincie. BVLT benut daarbij zoveel mogelijk bestaande regelingen en fondsen, zoals SPOR (procesbegeleiding en onderdelen van de aanpak) en bijdragen via o.a. het SamenSpeelFonds, Duurzaamheidsfonds Betuwewind, Rabobankfonds en Oranjefonds (voor speeltuin, inclusiviteit en communicatie). BVLT werkt hierin samen met o.a. Energie Samen Rivierenland, Energieloket West Betuwe, gemeente West Betuwe (diverse onderdelen), provincie en Yuverta, onderdeel het Groene Lyceum (ook in Geldermalsen).
Tot slot
De warmtetransitie wordt hier niet los georganiseerd, maar verbonden met ontmoeting in en rond het buurthuis en de speeltuin. Door die combinatie groeit niet alleen het draagvlak voor verduurzaming, maar ook de verbinding in de buurt — een mooi voorbeeld om in de regio te delen en om van en met elkaar te leren.